NPO ontdekknop

Ayaan Hirsi Ali

Uitzending: 19-03-2010

Op 23 maart 2010 was Ayaan Hirsi Ali te gast in College Tour.

Bekijk in een apart venster


Bekijk ook de voorbereiding van een studiegroep van de Universiteit Leiden:


Twan Huys interviewde Ayaan Hirsi Ali voor de
VARA-gids, in de aanloop naar de opnamen van College Tour:
Ze ziet er stralend uit. Verliefd zelfs. Het gaat goed met Ayaan Hirsi Ali. Vier jaar geleden verliet ze Nederland op zoek naar een nieuwe toekomst en vooral geluk, waar anders dan in de Verenigde Staten. Ze werkt nog steeds voor het American Enterprise Institute in Washington en geeft talloze lezingen. Aanvankelijk om in haar beveiliging te voorzien, uiteindelijk hebben gefortuneerde sponsoren de peperdure kosten voor de bodyguards op zich genomen.
Haar boek ‘Mijn Vrijheid’ werd wereldwijd een hit en nu is er dan het vervolg: ‘Nomade’, dat deze week wordt gepresenteerd. Na drie jaar komt ze voor het eerst weer terug naar Nederland.

‘Nederland is de veiligste plek waar ik ooit heb gewoond, ik was nergens zo gelukkig’, schrijft ze in haar boek. Vooral aan haar periode als student politicologie aan de universiteit van Leiden koestert ze de beste herinneringen. Ik nodig haar uit als gast voor College Tour op haar alma mater. Die uitnodiging wordt gretig aanvaard.

Ter voorbereiding op die uitzending ontmoeten we elkaar in een restaurant in de wijk Chelsea op Manhattan. Voor de deur wacht de beveiliging. Over het onderwerp dat haar na aan het hart ligt, de liefde, mag ze niet praten. Haar vriend is verwikkeld in een gecompliceerde echtscheidingsprocedure. En dus gaat het over haar oud-collega’s in de Tweede Kamer: Geert Wilders en Jan Peter Balkenende; de val van het kabinet, de verkiezingen en ook over het grote verlangen naar een dochter waaraan ze een hoofdstuk wijdt in haar boek. “Vind je het boek controversieel?’ vraagt ze. Zoals alles in haar leven zal ook dit boek inslaan als een bom.

Hoe hoorde je van de val van het kabinet?
Mijn advocate in Nederland, en senator voor GroenLinks, Britta Böhler stuurde me een sms met de tekst: ‘Zojuist is het Nederlandse kabinet gevallen’. Bij ieder ander had ik gedacht dat het een grapje was, maar niet bij Britta. Ik was op dat moment bij een conferentie in Aspen in de staat Colorado. Precies op die plek kreeg ik in 2006 exact hetzelfde bericht. Toen struikelde het kabinet Balkenende over mijn paspoort. Wordt Balkenende opnieuw de lijsttrekker? Dat wordt dan de ondergang van het CDA. Nederland wordt onregeerbaar.

De PVV van Geert Wilders is inmiddels de grootste partij in de peilingen.
Dat komt omdat PvdA, CDA en VVD zijn onderwerp mijden. Ik vind het heel triest. In veel Europese landen doen juist de rechtse partijen het goed. Kijk maar naar Zwitserland waar ze hebben besloten tot een minarettenverbod. De grote kloof tussen het publiek en de Nederlandse politiek wordt bepaald door de islam.

Wat vind je van Wilders? Jullie hebben vroeger in de VVD-fractie intensief samengewerkt.
Ik zie niets in zijn beleidsvoorstellen zoals het verbod op hoofddoekjes en de Koran, of het sluiten van moskeeën. Massadeportatie van moslims is geen antwoord op de problemen. Wie gaat hij dan precies het land uitzetten en wie mogen er blijven? Zijn beleid is onuitvoerbaar. Wilders is een populist die handig gebruik maakt van de symbolen van de islam, zoals de moskee, de Koran en de hoofddoekjes. Als de drie grote partijen met antwoorden komen dan verliest Wilders de verkiezingen.

In Frankrijk zijn hoofddoekjes inmiddels verboden in overheidsgebouwen en op scholen.
Dat is zinloos, het verandert niets aan het denken van moslima’s. In Frankrijk heb je nu zelfs ‘garagemoskeeën’, vergelijkbaar met de schuilkerken vroeger in Amsterdam. Mensen blijven gewoon bidden. Het gaat niet om de moskeeën maar om wat er tussen de oren zit. De vraag is: hoe krijg je dat uit de harten en hoofden van mensen. Je moet juist met moslimmeisjes praten over hoofddoekjes. Waarom bedekken jullie je lichaam? Waarom moeten jullie mannen beschermen voor hun seksuele fantasieën? Waarom lopen die mannen dan niet gesluierd? Open hun ogen, geef ze goed onderwijs en probeer ze te verlichten. Het gaat nog heel lang duren, maar deze meisjes moeten van gedachten veranderen.

Wat is je voorspelling over de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen op 9 juni?
Als de drie grote partijen de islam taboe verklaren als verkiezingsonderwerp wint Wilders. Hij is op dit moment een van de meest ervaren politici in Nederland. Er heerst ijzeren discipline in zijn fractie, in tegenstelling tot vroeger bij de LPF. Hij domineert de belangrijke onderwerpen zoals de islam, integratie en de toetreding van Turkije tot de Europese Unie. De andere partijen hebben veel te laat gereageerd en nu demoniseren ze Wilders. Ze hebben niets geleerd van de periode-Fortuyn. Wilders is gedreven, gehaaid en vasthoudend. Zijn aanhang ziet hem als een held, juist omdat hij de underdog is. Zijn campagne is foutloos omdat het probleem waarop hij wijst echt bestaat. Toen hij vertrok uit de VVD zeiden mensen tegen mij: ‘Dat wordt helemaal niks, Wilders is eigenwijs en egoïstisch.’ Inmiddels heeft hij 9 zetels in de kamer, zit de PVV in het Europees parlement, wint hij in Almere en Den Haag en is de grootste partij in de peilingen. Alles wijst er op dat hij gaat winnen.

Nomade is de titel van je nieuwe boek, opnieuw biografisch en een vervolg op Mijn Vrijheid. Waarom moest dit boek er komen?
Ik kan me geen betere tijd wensen voor de publicatie van Nomade. De radicale islam is meer dan ooit ook in de Verenigde Staten actueel. We hebben hier nu een aantal grote aanslagen gehad van moslimfundamentalisten. De landmachtmajoor Malik Nadal Hasan bijvoorbeeld, die in november vorig jaar 13 soldaten doodschoot op de legerkazerne Fort Hood in Texas en 30 soldaten verwonde. Hij schreeuwde Alluha Akbar –God is de grootste- toen hij het vuur opende op zijn collega’s. Er zijn inmiddels meer moslimfundamentalisten opgepakt, vergelijkbaar met de Hofstadgroep in Nederland. Hun zaken moeten nog voor de rechter komen.

Je beschrijft in je boek je vele confrontaties tijdens lezingen op Amerikaanse universiteiten met radicale moslim studenten.
Klopt. Ik krijg nog steeds veel applaus maar ook veel kritiek. Campussen hier zitten vol potentiële Jihadisten. In Nederland kreeg ik ook veel commentaar van moslimstudenten op universiteiten, maar echt welbespraakt waren ze niet. Ze kregen nauwelijks een fatsoenlijke Nederlandse zin uit hun mond. Hier zijn het vaak hoog opgeleide studenten, volledig veramerikaniseerd en goed van de tongriem gesneden die me onder vuur nemen. Saoedi-Arabië, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten sponsoren op Amerikaanse universiteiten leerstoelen voor hoogleraren. Er is hier dan ook geen kritisch tekstboek over de Islam te vinden.
Als Amerikanen over het gevaar van de radicale islam praten, hebben ze het altijd over Afghanistan, Iran of Irak. Het gevaar komt in hun ogen alleen uit het buitenland. Ze denken dat moslims in Amerika veel beter zijn geïntegreerd dan in Europa. Ze hebben goede banen en hoge inkomens, maar ze zien hier over het hoofd dat dit juist mensen zijn die al terreur hebben uitgeoefend. Sommigen zijn heel geduldig en wachten op het goede moment om een aanslag te plegen.

Ik herinner me dat je zeer kritisch was over Tariq Ramadan, de Zwitserse filosoof en Islamoloog van Egyptische komaf. Hij was kort gasthoogleraar aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, maar werd ontslagen nadat bekend werd dat hij een televisieprogramma maakte voor de Iranese staatstelevisie.
Ramadan is een wolf in schaapskleren. Ik heb zijn boeken gelezen en zijn lezingen, hoewel het zijn meer preken, gehoord. Zijn geloof is dat van Osama Bin Laden. ‘Laten we geen geweld gebruiken’, zegt hij, maar ondertussen strijdt Ramadan voor de islamisering van Europa. Ik wil hem niet met Adolf Hitler vergelijken, maar ze zijn allebei volstrekt ondemocratisch. Net zoals premier Tayyip Erdogan van Turkije. Hij maakt gebruik van democratische structuren, maar is een Islamiet.

Je strijdt in Amerika de zelfde strijd als in Nederland, zo te horen.
We moeten moslims van de Islam afbrengen, maar dat ligt hier heel gevoelig. Radicale moslimjongeren zijn vaak tweede of derde generatie Amerikanen en dus burgers van dit land. Sommigen mensen willen hen het land uitzetten maar dat gaat natuurlijk niet; ze hebben een Amerikaans paspoort.
Ondertussen zie je ook hier steeds meer intolerante Islamitische scholen verschijnen waar meisjes beknot worden in hun vrijheid. Het heeft geen zin de radicale imams te bekeren. Ik wil me richten tot hun gehoor. Hebben jullie naast de koran ook de bijbel gelezen? Die vraag wil ik hen stellen. Ik wil dat ze naast Coca Cola ook eens Pepsi proberen, maar dat mag ik natuurlijk niet hardop zeggen, want dan stoot ik weer mensen voor het hoofd. Toch blijf ik proberen ook die andere drankjes aan de man te brengen.

Is er in de Verenigde Staten nog veel belangstelling voor je boeken en lezingen?
Ja, van ‘Mijn Vrijheid’ en ‘De Maagdenkooi’ zijn inmiddels meer dan een miljoen exemplaren verkocht. Je ziet steeds een piek in de verkoop als een aanslag weer de voorpagina van de kranten haalt. Tijdens de moordpartij in Fort Hood bijvoorbeeld en na de mislukte aanslag van de Nigeriaan met explosieven in zijn onderbroek, op de vlucht van Northwest Airlines van Amsterdam naar Detroit.

De liefde dan. Je haalde de voorpagina van de Telegraaf met een foto van je nieuwe vriend: de Britse historicus Niall Ferguson, getrouwd, drie kinderen en hoogleraar aan het prestigieuze Harvard in Boston. Zijn jullie een ‘item’?
Daar kan ik helmaal niets over zeggen. Niall is verwikkeld in een ingewikkelde juridische echtscheidingsprocedure. Dit antwoord blijf ik herhalen, ook tegenover lastige journalisten met vervolgvragen.

Je besluit je boek met een opmerkelijk bericht, een brief aan je ongeboren dochter?
Jaaaaaa, mijn biologisch klok tikt steeds sneller, in november vorig jaar werd ik veertig. Ik heb van mijn vijfentwintigste tot mijn dertigste geen seconde aan kinderen gedacht. Dat veranderde op slag toen ik in contact kwam met de inmiddels overleden Italiaanse journaliste en schrijfster Oriana Fallaci. Zij schudde me wakker en zei me: ‘Je moet een kind nemen, anders eindig je net zo eenzaam als ik’.
Je schrijft in het laatste hoofdstuk van je boek een brief aan je ongeboren dochter over de grote veranderingen voor vrouwen.
Er is in vier generaties, van mijn grootmoeder tot aan nu, zoveel radicaal veranderd.
Voor jou wel, jij hebt geluk gehad?
Ik heb geluk gehad en keuzes gemaakt waarvoor ik een hoge prijs heb betaald.
Heb je al een naam voor je dochter?
Ik noem haar misschien wel Ayaan, maar eerst maar eens afwachten of het zover komt.
 

Op 15 maart komt Ayaan Hirsi Ali's nieuwe boek Nomade uit, een vervolg op haar autobiografie Mijn Vrijheid. Voor meer informatie over Nomade kun je terecht op de site van uitgeverij Augustus.