NPO ontdekknop

Ben Feringa

Uitzending: 28-04-2017

Ben Feringa is sinds 1988 hoogleraar scheikunde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zijn onderzoekprestaties zijn zo uitzonderlijk dat hij algemeen gezien wordt als één van de meest creatieve en productieve chemici ter wereld. Zijn ontdekking in 1999 van de ‘moleculaire motor’, een door licht voortgedreven roterende molecuul, wordt gezien als een doorbraak van wereldformaat. Feringa werd eerder veelvuldig onderscheiden met prijzen, waaronder de Spinozapremie, de ‘Nederlandse Nobelprijs’. Als klap op de vuurpijl wint hij in 2016 de ‘echte’ Nobelprijs: de Nobelprijs voor Scheikunde. Op 20 april interviewt College Tour hem in Groningen.

Feringa groeit op in het Drentse Barger-Compascuum, op de boerderij van zijn ouders. Hij is de op één na oudste uit een gezin van tien kinderen. Doorleren was doodnormaal voor de familie Feringa. Op zijn school in Emmen blinkt hij uit in wiskunde, maar uiteindelijk gaat hij scheikunde studeren aan de Rijksuniversiteit Groningen.

In Groningen promoveert Feringa op het onderzoek naar asymmetrische oxidaties van fenolen. Hierna gaat hij aan de slag als onderzoeker bij Shell in Amsterdam. Feringa is niet geïnteresseerd in de managementfuncties van het bedrijf, maar in fundamenteel onderzoek doen. Daarom keert hij na een periode van zes jaar bij Shell weer terug naar Groningen om eerst universitair docent en daarna hoogleraar te worden.

Op een ochtend wordt Feringa verrast met een telefoontje van de voorzitter van het Nobelcomité. Zijn onderzoek levert hem de Nobelprijs voor Scheikunde op. Sindsdien is Feringa één van de grootste namen uit de scheikunde en het moleculair onderzoek.

Feringa heeft door zijn Nobelprijs ook de hoogste koninklijke onderscheiding gekregen, namelijk die van Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw.